Direct naar tekst van: Schetsen van een andere stad – leeslijst

De 99 van Amsterdam website

Municipalisme

Over de hele wereld gaan progressieve steden en hun bewoners hun eigen koers, volgen hun belangen, dromen, wensen en zorgen om hun stad eerlijker te maken.

Gemeenschappelijk, divers, inclusief, democratisch en solidair. Municipalisme zet ongenoegen over de macht van de markt en ongelijke machtsverhoudingen om in kracht en macht voor burgers, lokale overheid, wijken en buurten. Het municipalisme is experimenteel, kent geen blauwdruk, heeft vele vormen, namen en stemmen, en elke stad doet het op zijn eigen manier. Logisch: economische omstandigheden, machtsverhoudingen, politieke cultuur en maatschappelijke trends zijn overal weer anders. Daarom zijn er ook vele, kleurrijke wegen. Amsterdam kan putten uit allerlei stromingen en vormen, niet als vaste set regels en principes, maar als voorbeelden. Zoals het wethoudersocialisme uit onze eigen traditie: in de jaren tussen de oorlogen zetten socialistische wethouders zich ferm in om volkshuisvesting, gezondheidszorg, onderwijs en cultuur voor Amsterdammers te verbeteren. Zoals het municipal socialism in Groot Brittanië met democratisch eigenaarschap en beheer van de economie. Zoals directe democratie waarbij burgers zelf besluiten neemt over wetten. Zoals de opkomst van lokale energiecollectieven in Duitse gemeenten.

Veranderkracht

De municipalistische beweging is in al z’n vormen een antwoord op grote problemen die Amsterdam en andere grote steden kennen. Huren gaan meer en meer omhoog omdat banken en bedrijven rijen panden opkopen. In de binnenstad kan vooral een rijke bovenlaag nog wonen en winkelen, en hebben grote hoteleigenaars meer te zeggen dan de enkele overgebleven bewoners. De stad wordt ongelijker, met wijken voor hogere inkomens en voor lagere inkomens. Kinderopvang komt steeds vaker in handen van buitenlandse investeerders. Lokale middenstand kan niet overleven tegen grote, internationale winkelketens. Er blijft nauwelijks ‘vrije’ ruimte over voor kunstenaars en vrijdenkers. Juist steden als Amsterdam hebben ook een enorme veranderkracht. In onze 99 wijken kan de verandering naar een eerlijker stad groeien. Daar zijn bewoners actief in buurtgroepen, wijkcomités, energiecollectieven, broedplaatsen, coöperaties. Met grote vraagstukken als klimaatcrisis en energietransitie. Met nieuwe duurzame vormen van bouwen, en stadslandbouw. Met een eigen munt en eigen solidaire buurteconomieën. Met commons en coöperaties in zorg, opvang en andere diensten. Met pleinen en parken in eigen beheer. Onze ambitie is om al deze initiatieven te helpen groeien, sterker te maken en bewoners en groepen te verbinden in een Amsterdamse municipalistische beweging. Met echte macht en zeggenschap bij bewoners. Want zo kunnen Amsterdammers direct invloed uitoefenen op de toekomst van hun wijk en stad, hun leven.

Onverschrokken steden over de hele wereld

Onder namen als Fearless Cities, Rebel Cities, Transformative Cities, Gemeenten voor de Verandering wordt het municipalisme wereldwijd zichtbaar: in New York, Barcelona, San Francisco, Napels, Palermo, Parijs, Grenoble, Valparaiso, Montreal, Lissabon … In meer dan 1.600 steden wereldwijd hebben burgers en bewoners energie, water, gezondheidszorg, kinderopvang weer in eigen handen genomen. Omdat ze jarenlange marktwerking zat zijn, met hoge kosten en lage kwaliteit. Burgemeesters van New York, San Francisco, Los Angeles en tientallen andere steden in de VS hebben hun stad tot ‘sanctuary city’ uitgeroepen toen Trump miljoenen illegalen het land uit wilde zetten. Bijna 400 ‘klimaatburgemeesters’ van Amerikaanse steden voeren, tegen de regering-Trump in, beleid dat zelfs verder gaat dan het Klimaatakkoord van Parijs. De burgemeesters van New York en Londen namen het voortouw in een ‘divestment’ campagne: de steden trekken hun investeringen in fossiele brandstoffen terug. Italiaanse steden als Messina, Palermo en Napels – gevolgd door Spaanse steden – ontvangen bootvluchtelingen uit Noord-Afrika met open armen.

Artikelen over Municipalisme