De stad als snelkookpan

De nood vliegt ons om de oren: klimaatcrisis, humanitaire crisis, economische recessies, landbouwcrisis, woningtekort, een enorme ongelijkheid in geld en macht, belastingontwijkende multinationals, een uitgeputte planeet, een strijd om grondstoffen, depressie-epidemie, sociale uitsluiting … En vervolgens de coronacrisis. Die armere mensen harder treft en rijken rijker maakt. Die haarfijn zichtbaar maakt hoe kwetsbaar ons economische systeem is, en laat zien dat gezondheid en zorg van levensbelang zijn en niet in de handen van de markt horen. Tel daarbij op dat miljarden mensen gebrek aan voedsel, huisvesting, gezondheidszorg, energie hebben: alles piept, kraakt, schuurt en scheurt. Wereldwijd.

Het is de 21e eeuw

Crises schudden op wat we normaal vinden. En daarin zit de opening. Al decennia leven we in een systeem dat vrije teugels geeft aan de markt. De overheid mag die markt vooral niet in de weg zitten, groei en welvaart drukken we uit in geld, de mens is uit op persoonlijk gewin en is zelf verantwoordelijk voor succes.

We kunnen anders denken over groei en succes. We hoeven de wereld niet te zien als een massa individuele rivalen in woning, werk en macht

Dit gedachtengoed is niet in steen gehouwen en verkruimelt waar we bij staan. We kunnen anders denken over rijkdom, groei en succes, over burger, markt en overheid en over onszelf. We hoeven de wereld niet te zien als een massa individuen die elkaar beconcurreren om woning, werk, geld en macht, en als arena voor private winsten. De coronacrisis doet al een beroep op empathie en solidariteit.

Meer dan een ideaal

Steden, Amsterdam incluis, zijn de snelkookpan waar we dagelijks de gevolgen voelen van de nood. En de snelkookpan voor een fearless, onverschrokken, omslag naar een sociale, rechtvaardige en solidaire samenleving waarin ons welzijn vooropstaat. Waarin de basisbehoeften van ons dagelijks leven – wonen, zorg, opleiding, energie, water – toegankelijk en normaal betaalbaar zijn. Waar we als burger echt politieke invloed hebben. Met een rechtvaardige economie die ons laat floreren en onze menselijkheid ruimte geeft. Deze beweging, ook bekend als municipalisme, is meer dan een ideaal, maar is reëel en is al wereldwijd gaande.

De durf tot onderzoeken is een eigenschap die de mens al duizenden jaren gebruikt.

Homo sapiens

Die omslag kan in Amsterdam, eeuwenlang een van ’s werelds rijkste en meest progressieve steden, heel concreet worden in een nieuwe stadseconomie. Simpel gezegd: een eerlijker stad met een sterkere lokale democratie, en een overheid die ten dienste staat van Amsterdammers. Waar geld en waarde niet weglekken maar juist worden geïnvesteerd in de bewoners van de 99 wijken die onze stad telt. Hiervoor is geen blauwdruk, niet één snelle oplossing of route – zo’n verandering vraagt leren en experimenteren. En die durf tot onderzoeken is een eigenschap die de mens, homo sapiens, al duizenden jaren gebruikt.

Lees over de Amsterdamse problemen, het systeem erachter en het intelligente alternatief. Lees Watch meer over het programma van de 99. Een kleine encyclopedie van het municipalisme legt de invalshoeken uit. En ‘bouwstenen’ zijn te vinden in de Stadseconomie van, voor en door Amsterdammers.