Direct naar tekst van: workshops bij De Stad van Morgen

De 99 van Amsterdam website

workshops bij De Stad van Morgen

Veel Amsterdammers laten op De Stad van Morgen op 6 en 7 december 2019 een veelheid aan stemmen horen in de workshops, ontwerpsessies en tafelgesprekken. De wereld veranderen begint met Lokaal Geld in Overvloed, Rebels Klimaat, Onbevreesde zorg, Groot Amsterdams denken over energie en Bevrijd de ruimte.

Ze zijn fearless omdat het moet. Omdat het niet anders kan.

 

Lokaal Geld in Overvloed: een munt die ontmoeting bevordert

De groep is klein, een zeer gemotiveerd groepje. De taak is een lokale munt te ontwikkelen ‘geladen’ met fearless waarden als duurzaamheid, inclusiviteit en solidariteit. Eerst een kort onderzoek naar lokaal geld: dat is al op verschillende manieren in omloop met elk eigen, specifieke plus-en minpunten. Zo was er ooit de Bijlmer Euro – in feite parasitair geld dat met behulp van simpele RFID-technologie bestaande eurobiljetten ‘overnam’ om ze in de wijk te investeren. Amsterdam Oost kent nu de Makkie, die buurtbewoners kunnen gebruiken voor vrijwilligerswerk in de wijk en voor elkaar. Gent kent de Torekes, vergelijkbaar met de Makkie, met als extra dat inzet voor het milieu wordt beloond. De Bristol Pound is in omloop, waarmee Bristolbewoners lokale belastingen kunnen betalen.

Een van de deelnemers heeft een voorstel. De flat waar deze man in woont, de Grubbehoeve in Zuidoost, is verdeeld: een huurdersdeel en een kopersdeel, groepen die elkaar niet tegenkomen, zelfs niet in de gemeenschappelijke sociale ruimte.
De workshopdeelnemers besluiten een hyperlokale munt te ontwerpen met meerdere doelen: een munt die de ontmoeting tussen beide groepen bevordert, zorgt dat de bredere schouders de zwaardere lasten dragen en bijdraagt aan een ‘groene’ flat. De belangrijkste vragen die ter tafel komen: Hoe brengen we de munt in circulatie? Wordt alle werk gelijk beloond? Wat is de rol van de VvE en de Huurdersvereniging? en Hoe zorgen we ervoor dat het geld niet weglekt uit de flat? Uiteindelijk komen de deelnemers tot de Grubbies. Wordt vervolgd!

 

Rebels klimaat: de stad mag ongehoorzamer

Ze zijn fearless omdat het moet. Omdat het nodig is. Omdat het niet anders kan. Niet omdat ze nou zo moedig zijn. Bij Rebels Klimaat krijgen de deelnemers – Climate Liberation Bloc, Fossil Free Culture NL, Extinction Rebellion, Code Rood en Wij Stoppen Steenkool – de vraag wat fearless voor hen betekent. Stuk voor stuk vertellen ze eigenlijk een diepgewortelde angst te hebben voor het politieke klimaat en wat ons te wachten staat.

Het panel is goed bezocht en de gespreksonderwerpen vliegen over tafel. Van de klimaatcrisis als politieke keuze die vooral bestaande ongelijkheden in stand houdt tot het belang van intersectionaliteit in de klimaatbeweging en in het Amsterdams stadsbestuur. Actuele kwesties als het inkrimpen van Schiphol, het behoud van Lutkemeer en het sluiten van de kolenoverslag in de haven komen pittig ter tafel.

Alle sprekers wijzen steeds op het belang van burgerlijke ongehoorzaamheid en roepen de stad dringend op om ook wat ongehoorzamer te worden. Zoals niet naar de letter de Kraakwet uitvoeren, de bed-, bad- en broodregeling, en niet strikt handelen conform de Participatiewet … en er is zoveel meer nodig met klimaatchaos voor de deur. Een uitspraak aan het slot: ‘Relationships are built at the speed of trust, and social change happens at the speed of relationships.’

 

Groots amsterdams denken over energie: de klimaatcrisis als kans?

Van een centraal fossiel systeem omschakelen naar een decentraal duurzaam systeem biedt allerlei kansen. Rechtvaardig, democratisch, met vernieuwende modellen van lokale opwekking en lokaal eigenaarschap van de energy commons. Het is een drukke, betrokken bijeenkomst rondom energiedemocratie met veel expertise en inhoud en soms pittige discussies. Voorbeelden en modellen van eigenaarschap uit diverse steden zoals Barcelona, Plymouth en Wolfhagen, Bronckhorst komen langs. In Amsterdam is het Gaasperdams Groen Gas actief, met de ambities 13.000 woningen, huur en koop, aardgasvrij te maken, en bewoners die eigenaar kunnen worden van de energiefabriek. Vragen als ‘Van wie is het dak, van wie is de zon’ ? komen meermaals voorbij. Ook: gaan we voor de big win of voor het laaghangend fruit?

Uit de gesprekken blijkt vaak dat het niet alleen om subsidie gaat, of geld, maar vooral samenwerking, erkenning, gezamenlijkheid. Gaasperdams Groen Gas gaat in ieder geval aan de slag met een Right to Challenge.

 

Bevrijd de Ruimte: voorbij de rafelrand

Is het niet vreemd dat de gemeente met een plan voor vrije ruimte komt? Er zijn redenen waarom de vrije ruimte in de stad anders dan vroeger ‘georganiseerd’ moet worden. De druk op de stad is immers veel groter, rafelranden bestaan bijna niet meer, en de kraakbeweging is er ook niet meer.

Een peiling op deze sessie waar vrije ruimte aan moet voldoen: experiment, leven, toegankelijk, onafhankelijk, natuurlijk, niet-commercieel, creatief, inclusief, regelluw …

Een korte presentatie over de ontstaansgeschiedenis van dit plan: van het coalitieakkoord dat stelt de rafelrand te willen koesteren tot de bijeenkomst in Pakhuis de Zwijger waar de twee betreffende wethouders met de belofte kwamen om een visie te ontwikkelen op vrije ruimtes in de stad. Met nadrukkelijk oog voor inclusiviteit en toegankelijkheid, van onderop, niet-commercieel, zo min mogelijk gekaderd. Vrije ruimte is dan ook anders dan de traditionele vrijplaatsen die uit de kraakbeweging en subcultuur voortkwamen, omdat het ook een echt ruimtelijk vraagstuk is – gericht op ‘cocreatie van gebiedsontwikkeling met permanente vrije plekken’. Voorbeelden van bestaande plekken in de stad: Wijkcentrum Ru Paré, Vondelbunker, Fruittuinen van West, Paviljoen Bijlmer. In het pilotjaar 2020 moeten 10 locaties aangewezen worden met elk verschillende kenmerken.

Zoveel mogelijk culturele plekken behouden en creëren waar ‘onbetaalbaar kapitaal’ heerst , en niet het winstoogmerk, dat is de kern van de presentatie van de Culturele Stelling van Amsterdam. Op de kaart zijn allerlei non-commerciële culturele plekken ingetekend die bedreigd worden, of kansen bieden. In de K-buurt zijn dat de Kruitbergateliers en het jembécafe in Aquarius. Het Vrij Paleis in het voormalige NRC-gebouw krijgt een aparte toelichting: met een organisatie van 26 kapiteins is het een vrije ruimte voor de buurt en de toeristen en het is publiek eigendom.

De vraag aan de deelnemers is waar ze zich thuis voelen in de K-buurt, buiten hun eigen huis. Parken in de buurt waar dan toch weer vaak activiteiten zijn, ‘nergens’, de Bijlmerweide is waterberging is geworden voor de A9, ‘alles wordt volgebouwd.’

Wat ze wensen? Aan de hand van vragen en een kaart gaat het gesprek over behoefte, locatie, invulling. Ook gaat het over het lot van de verschillende parken voor natuur en recreatie, Gaasperplas, Gein, Diemerbos. Die blijken erg druk te worden gebruikt, in de zomer zijn ze overvol – zo ‘bezet’ Kwakoe bijvoorbeeld de hele zomer het park. De deelnemers zouden dat graag anders zien.

 

Onbevreesde zorg: hoe maken we onze buurten zorgzamer?

De belangrijkste uitkomst van deze workshop is een werkgroep rond informele zorg.

Met twee sporen. 1. Hoe kunnen we praktische stappen zetten om de informele zorg in elke wijk te laten opbloeien? En 2. Hoe helpen zorgzame buren voor een bloeiend wijkecosysteem? Het ene is praktisch, het andere theoretischer. Voor beide sporen hebben zich al mensen aangemeld.

Dit is een workshop vol experts: een stadsdeelvoorzitter, zorgbestuurder, buurtwerker, gemeenteraadslid … En thematisch goed verdeeld: van informele zorg in de buurt (verslavingshulp, schuldhulp) tot daklozenopvang tot vrijwilligersacademie.

Ook het gesprek vind op verschillende niveaus plaats, van heel praktisch naar heel politiek en weer terug. Wat gaat er allemaal mis? Wat kunnen we beter doen? Welke rol speelt de politiek en de gemeente in het bijzonder? Maar ook: past echte buurtzorg wel in dit kapitalistische systeem en denken we niet te veel aan wat er binnen dit systeem past?

Uiteindelijk is iedereen, van de stadsdeelvoorzitter tot de maatschappelijk werker, het erover eens dat informele zorg heel veel zorgzaamheid bevat die nu niet wordt gedaan, niet wordt erkend, niet wordt gewaardeerd. En dat we dat anders moeten doen. Ook is de eensgezinde conclusie dat informele zorg stimuleren de voorwaarde is voor een bloeiende coöperatieve wijk en dat die twee doelen in één verhaal moeten passen.

 

Lees hier de aanmoediging van Xavi Ferrer, hier wat Ted Howard bespreekt, hier de woorden van David Harvey, en hier over de Amsterdamse workshops.
Lees hier meer over de internationale conferentie en de thema’s.
Lees hier over de achtergrond van beide conferenties.
Lees hier meer de K-buurt waar we te gast zijn.
Bekijk hier de fotogalerij Vier dagen, twee conferenties